Belgrad Tarihi

Belgrad’ın geçmişi MÖ 7000 yıllarına kadar gider. Vinča kültürünün izlerine ilk olarak MÖ 6000 yıllarında Belgrad’da rastlanmıştır. Roma’nın bölgeyi feth edene kadar Traklar ve Daçyalılar yönetmiş. Romalılar zamanında Belgrad’ın adı Singidunum idi. Roma otoritelerince ikinci yüzyılın ortalarında municipium ve aynı yüzyılın sonlarına doğru tam teşekküllü bir koloniye yani en yüksek düzeyde Roma şehrine dönüşmüştür.

Belgrad, daha sonraki dönemlerde ise Macarlar, Habsburglar ve Osmanlı İmparatorluğunun egemenliğine geçmiştir. 1830 tarihinden itibaren bağımsız Sırp devletleri tarafından yönetilmeye başlanmıştır. Belgrad bugün Sırbistan Cumhuriyeti’nin başkentidir.

Türk hâkimiyeti ve Avusturya istilaları:

Belgrad 1717 tarihinde Osmanlı – Avusturya savaşı sırasında Avusturya tarafından fethedildi.

Kanuni Sultan Süleyman Belgrad’ı 28 Ağustos 1521 tarihinde 250.000 asker ile feth etti. Belgrad bu tarihten itibaren Osmanlı İmparatorluğu tarafından yönetilmeye başlandı. Kent bu kuşatma sırasında yerle bir oldu, bütün Ortodoks nüfus bugün İstanbul’da Belgrad Ormanları olarak adlandırılan bölgeye gönderildi.

Bu dönemde Belgrad İstanbul’dan sonra 100.000’den fazla nüfusa sahip Osmanlı’nın ikinci büyük şehri idi. Kent bu dönemde sancak haline getirildi.

Bu tarihten sonra kent, Osmanlı mimarisi olan eserler vermeye başladı. Bu yüzyılda çıkan birçok isyan bastırıldı. Sadrazam Koca Sinan Paşa’nın emri ile Aziz Sava’nın Vračar’da bulunan kalıntıları ateşe verildi. Yirminci yüzyılda inşa edilen Aziz Sava Katedrali (Hram svetog Save) bu olayı anmak için yapıldı.

Kent 1688 1791 tarihleri arasında Habsburg tarafından 3 kez işgal edildi. Her seferinde Osmanlı İmparatorluğu tarafından geri alındı. Bu olaylar sırasında Belgrad her seferinde yerle bir oldu. Bu olaylardan dolayı Belgrad 2 büyük göç dalgasından etkilendi. Yüzbinlerce Sırp Patrik önderliğinde Avusturya ve Habsburg sınırları içinde bulunan Vojvodina ve Slovenija’ya göçtüler.

Belgrad: Bağımsız Sırbistan’ın başkenti:

1807 ile 1813 tarihleri arasında Sırp devrimciler çeşitli ayaklanmalarda bulundu, Osmanlılar bu tarihler arasında kenti ellerinde tuttu. 1815 tarihindeki ikinci Sırp ayaklanmasından Bâb-ı Âli 1830 tarihinde Sırbistan’ı yarı bağımsız olarak tanıdı. Prens Mihajlo Obrenović, 1841 tarihinde başkenti Kragujevac’tan Belgrad’a taşıdı.

Sırbistan, 1878 tarihinde tam bağımsızlığına kavuştu ve 1882 yılında da Sırbistan Krallığı adını aldı. Belgrad bu yıllarda Balkanların anahtar şehri konumuna geldi ve hızla büyüdü. 1900 yılında Belgrad’ın nüfusu sadece 70.000 idi, aynı yıl Sırbistan’ın nüfusu 1.500.000 kadardı. 1915 yılında Avusturya – Macaristan yönetiminde bulunan Zemun hariç başkent Belgrad’ın nüfusu 100.000 civarında idi.

I. Dünya Savaşı ve Belgrad ve Zemun şehirlerinin birleşmesi:

1914 yılında Saraybosna’da gerçekleştirilen bir suikast sonucu Avusturya Arşidükü Ferdinand öldürüldü. Bu suikast sonrasında Avusturya – Macaristan Sırbistan’a savaş ilan etti. I. Dünya Savaşı’nın çıkması bundan dolayı olmuştur. Bu savaşlarda, Balkanlarda oluşan saldırıların bir çoğu Belgrad Şehri ve çevresinde gerçekleşmiştir.

1914’te Avusturya-Macaristan tarafından bombalanan Belgrad, Avusturya – Macaristan ordusu tarafından işgal edilmiştir. 15 Aralıkta Sırbistan ordusu tarafından kent geri alınmıştır. Bu uzun savaşlardan dolayı kent yerle bir edilmiştir. Belgrad tam özgürlüğüne ancak 1918 yılında, Aleksandar önderliğinde kavuşmuştur.

1929 yılında Sırp, Hırvat ve Slovenlerin birleşmesi ile Yugoslavya adını aldı. Belgrad bu tarihten itibaren Yugoslavya Krallığı’nın başkenti olarak anıldı. Bu dönemde Belgrad hızla gelişti ve çok ciddi bir modernizasyona girdi. Avusturya – Macaristan İmparatorluğun’dan geri alınan Zemun ile birlikte kentin nüfusu 1931 tarihinde 239.000’e ulaştı. Bu yıldan sonra nüfusu hızla büyüyen Belgrad 1940’ta 320.000’e ulaştı. 1927 yılında Belgrad ilk havaalanına kavuştu.

II. Dünya Savaşı:

Yugoslavya II. Dünya Savaşı’nda tarafsız olmaya çalışmıştır. 1941 yılında Nazi bombaları kente çok zarar vermiştir. 1941 Tripartite Paktı’nı imzalayan Yugoslavya Mihver Devletlerinin yanında yer aldığından kentte çeşitli protestolara sebep olmuştur. II. Petar’ın yönetimi devralacak yaşa geldiğini düşünen ordu askeri darbe düzenlemiştir. Bu olaydan kısa bir süre sonra Belgrad ağır bir şekilde Almanlar tarafından bomlanmıştır. Bu bombalama sırasında yaklaşık 24.000 kişi hayatını kaybetmiştir. Daha sonra Yugoslavya işgal edilmiştir. Belgrad, Zemun dahil Nazi devleti olan Hırvatistan’a katılmıştır.

1941 yılında gerilla kuvvetleri birçok saldırı düzenlemiştir. Franz Böhme komutasındaki Alman Askerleri binlerce Yahudiyi öldürmüştür. Alman komutan, öldürülen her Alman askerine karşılık 100 Sırp veya 100 Yahudi öldürülmesini emretmiştir. Sırp direnişi 1941 il1 1943 yılları arasında yönetilmiştir.

Belgrad 1944 yılına kadar işgal altında kalmış, kent Kızıl Ordu ve Yugoslav Partizanlarınca kurtarılmıştır. Mareşal Josip Broz Tito 1945 yılında Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyetinin kuruluşunu Belgrad’da ilan etmiştir. Ülkenin adı 1963 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

Savaş sonrası:

Belgrad yeni Yugoslavya’nın başkenti olarak, savaş sonrası önemli endüstri merkezi haline gelmiş, çok gelişmiş ve hızla büyümüştür. Belgrad 1958 yılında televizyon yayınına başlamıştır. Bağlantısızlar Hareketi konferansı 1961 yılında Tito önderliğinde Belgrad’da yapılmıştır.

Yugoslavya’nın dağılması:

1991 yılında 150.000 civarında insan Slobodan Milošević yönetimine karşı ayaklanmıştır. 1996 ile 1997 arasında yerel seçimlere hile karıştırıldığını öne süren insanlar tarafından hükümete karşı protestolar düzenlenmiştir. 1999’da Belgrad NATO tarafından bombalanmış ve kentte büyük yıkıma sebep olmuştur. 2000 yılında yapılan başkanlık seçimlerinden hemen sonra Belgrad’ta 500.000 den fazla insanın katıldığı çok büyük çaplı protestolar olmuştur. Bu protestolar Slobodan Milošević’i görevinden alınmasına neden olmuştur.

Pin It

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir